Nhìn con tím tái, gồng cứng và co giật khi sốt cao, tâm lý chung của mọi cha mẹ là hoảng loạn tột độ. Tuy nhiên, dưới góc độ y khoa, co giật do sốt ở trẻ nhỏ (từ 6 tháng - 5 tuổi) phần lớn là lành tính. Trẻ sẽ được an toàn nếu cha mẹ giữ bình tĩnh và áp dụng đúng nguyên tắc sơ cứu.
Sai lầm trong xử trí của cha mẹ đôi khi lại chính là nguyên nhân gây nguy hiểm cho trẻ. Hãy trang bị ngay kiến thức dưới đây để bảo vệ con bạn!
1. BẢN CHẤT Y KHOA: VÌ SAO TRẺ CO GIẬT KHI SỐT?
Cơ chế của hiện tượng này xuất phát từ việc hệ thần kinh của trẻ nhỏ chưa phát triển hoàn thiện. Do đó, não bộ cực kỳ nhạy cảm với sự thay đổi thân nhiệt. Khi trẻ sốt cao đột ngột (thường trên 38.5°C) do các bệnh lý nhiễm trùng (viêm đường hô hấp, cúm, tay chân miệng...), các luồng xung động thần kinh bị rối loạn tạm thời, dẫn đến cơn co giật.
* Biểu hiện lâm sàng nhận biết:
Trẻ đang sốt cao đột nhiên co cứng tay chân hoặc giật rung liên tục.
Mất ý thức tạm thời, gọi không đáp ứng.
Mắt trợn ngược hoặc nhìn lệch.
Có thể sùi bọt mép, nghiến răng, môi tím tái nhẹ.
(Lưu ý: Cơn giật thường diễn ra ngắn dưới 5 phút. Sau đó trẻ sẽ mệt, ngủ gà hoặc từ từ tỉnh lại).
2. BỘ QUY TẮC SƠ CỨU CHUẨN Y KHOA (NHỮNG ĐIỀU CẦN LÀM)
Khi cơn co giật xảy ra, sự bình tĩnh của cha mẹ là "liều thuốc" cứu mạng con. Hãy thực hiện đúng 4 bước sơ cứu tại chỗ:
Tư thế an toàn: Ngay lập tức đặt trẻ nằm nghiêng sang một bên, ở mặt phẳng an toàn. Điều này giúp đường thở thông thoáng, đờm dãi hoặc chất nôn chảy ra ngoài, tuyệt đối tránh hít sặc vào phổi.
Nới lỏng không gian: Nới lỏng cổ áo, quần áo của trẻ. Đảm bảo môi trường xung quanh thoáng khí (không tụ tập đông người quanh trẻ).
Canh thời gian: Sử dụng điện thoại/đồng hồ để bấm giờ cơn co giật. Đây là "dữ liệu vàng" để bác sĩ đánh giá tình trạng bệnh sau đó.
Hạ sốt an toàn (Sau cơn giật): Khi trẻ ngừng giật, lau mát vùng trán, nách, bẹn bằng nước ấm. Chỉ cho trẻ uống thuốc hạ sốt (Paracetamol theo cân nặng) khi trẻ đã hoàn toàn tỉnh táo.
3. NHỮNG "ĐẠI KỴ" TUYỆT ĐỐI KHÔNG ĐƯỢC LÀM
Nhiều "mẹo dân gian" hoặc hành động theo bản năng có thể cướp đi tính mạng của trẻ:
KHÔNG cạy miệng, nhét đũa, ngón tay hay bất kỳ vật gì vào miệng trẻ (gây gãy răng, rách niêm mạc, tắc đường thở).
KHÔNG vắt chanh, đổ thuốc, đổ nước vào miệng khi trẻ đang giật (gây sặc, ngạt thở hoặc viêm phổi hít).
KHÔNG ghì chặt tay chân con (nguy cơ gãy xương, trật khớp).
KHÔNG bọc kín, ủ ấm hay cạo gió.
4. KHI NÀO CẦN ĐƯA TRẺ ĐI CẤP CỨU NGAY LẬP TỨC?
Hãy bế trẻ đến cơ sở y tế gần nhất ngay nếu xuất hiện các "cờ đỏ" sau:
- Cơn co giật kéo dài trên 5 phút.
- Trẻ tái phát co giật nhiều lần trong ngày.
- Trẻ có dấu hiệu tím tái kéo dài, khó thở.
- Trẻ li bì, không tỉnh lại sau cơn co giật.
- Trẻ dưới 6 tháng tuổi.
- Có biểu hiện liệt, yếu tay chân sau khi tỉnh.
Thông điệp từ Bác sĩ: Đừng quá hoảng sợ, nhưng tuyệt đối không chủ quan! Sơ cứu đúng cách ở những phút đầu tiên quyết định sự an toàn của trẻ.
Chúng tôi tiếp nhận cấp cứu 24/7 mọi trường hợp trẻ sốt cao co giật và các tình huống nhi khoa khẩn cấp. Hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ y bác sĩ sẵn sàng can thiệp kịp thời, bảo vệ nụ cười của bé.
